Na legary tarasu wybierz drewno konstrukcyjne klasy C24, suszone komorowo i zabezpieczone przed wilgocią. Nie zastępuje ono deski tarasowej, ponieważ pełni inną funkcję – przenosi obciążenia i utrzymuje całą warstwę użytkową.
Dlaczego konstrukcja tarasu jest ważniejsza niż deska?
Taras działa jako układ dwóch warstw. Widoczne deski odpowiadają za wygląd, komfort chodzenia i odporność na ścieranie. Pod nimi znajduje się niewidoczny szkielet z legarów, który przenosi obciążenia użytkowe i rozkłada je na podłoże lub punkty podparcia.
Dlatego drewno konstrukcyjne na taras powinno być dobierane przede wszystkim pod kątem nośności, stabilności wymiarowej i odporności na wilgoć. Deska tarasowa może wyglądać bardzo dobrze, ale jeśli legary są mokre, skręcone albo odizolowane od podłoża, problemy pojawią się pod całą powierzchnią. Naprawa zwykle oznacza wtedy demontaż części lub całego tarasu.
Jakie drewno wybrać na legary?
Najczęściej stosuje się drewno iglaste, przede wszystkim świerk lub sosnę, posortowane w klasie wytrzymałości C24. Nie jest to nazwa gatunku ani oznaczenie atrakcyjnej wizualnie deski. C24 to klasa właściwości mechanicznych, określająca między innymi zdolność drewna do przenoszenia obciążeń przy zginaniu i ściskaniu.
Materiał powinien być suszony komorowo. W przypadku drewna konstrukcyjnego C24 typowa wilgotność deklarowana przez dostawcę wynosi około 15–18%. Tak przygotowane elementy są stabilniejsze niż świeża, mokra tarcica. Mniej zmieniają wymiary po montażu, rzadziej skręcają się i ograniczają ryzyko powstawania nierówności pod deskami.
Samo suszenie nie zastępuje jednak ochrony przed wilgocią. Legary znajdują się w miejscu, w którym może skraplać się woda, a przepływ powietrza jest ograniczony. Jeżeli drewno styka się z gruntem, betonem lub innym stale wilgotnym podłożem, powinno mieć zabezpieczenie dobrane do warunków użytkowania, w praktyce często w formie impregnacji ciśnieniowej. Impregnat powierzchniowy nie zapewnia takiej samej penetracji środka w strukturę drewna.
Przed zakupem sprawdź przede wszystkim następujące informacje:
- Klasa C24 – potwierdzona oznakowaniem i dokumentacją materiału.
- Wilgotność 15–18% – przy drewnie suszonym komorowo, jeśli taki parametr deklaruje dostawca.
- Rodzaj zabezpieczenia – szczególnie gdy legary będą narażone na stałą wilgoć.
- Przekrój i długość elementów – dobrane do rozpiętości, rozstawu podpór oraz obciążeń.
- Dokumentacja dostawy – w tym oznakowanie CE i informacje o klasie wytrzymałości.
Ostateczny przekrój legarów nie powinien być dobierany wyłącznie na podstawie wyglądu desek. Przy dużych rozpiętościach, tarasie wielopoziomowym lub nietypowym układzie podpór potrzebne są obliczenia i konsultacja z projektantem albo doświadczonym cieślą.
Drewno konstrukcyjne a deska tarasowa – czym się różnią?
Legar i deska tarasowa mogą być wykonane z drewna, ale nie są zamiennymi produktami. Legar ma przede wszystkim przenosić obciążenia i zachowywać geometrię konstrukcji. Deska pracuje jako warstwa użytkowa, dlatego liczą się w niej także odporność powierzchni, wygląd, obróbka i sposób odprowadzania wody.
| Cecha | Drewno konstrukcyjne na legary | Deska tarasowa na wierzch |
|---|---|---|
| Przeznaczenie | Tworzy nośny szkielet i przenosi obciążenia. | Tworzy widoczną powierzchnię użytkową. |
| Wymagana klasa wytrzymałości | Najczęściej klasyfikowane jako C24 lub zgodnie z wymaganiami projektu. | Nie dobiera się jej według klasy konstrukcyjnej C24. |
| Sposób zabezpieczenia | Wymaga ochrony przed wilgocią, a przy trudnych warunkach często impregnacji ciśnieniowej. | Wymaga zabezpieczenia i konserwacji zgodnie z gatunkiem oraz zaleceniami producenta. |
| Odporność na UV i ścieranie | Ma drugorzędne znaczenie, ponieważ element pozostaje pod deskami. | Ma duże znaczenie, ponieważ materiał jest wystawiony na słońce, deszcz i ruch. |
| Widoczność | Niewidoczny po zakończeniu montażu. | Widoczny i odpowiedzialny za wygląd tarasu. |
Nie należy więc traktować deski tarasowej jako zamiennika legara. Nawet twardy gatunek przeznaczony na wierzch tarasu nie musi mieć właściwości, dokumentacji ani przekroju wymaganych dla elementu nośnego.
Jakich błędów unikać przy budowie szkieletu?
Najdroższe problemy wynikają zwykle nie z samego gatunku drewna, lecz z połączenia wilgotnego materiału, złego podparcia i braku odpływu wody. Przed rozpoczęciem montażu sprawdź, czy konstrukcja nie zawiera poniższych błędów:
- Mokra tarcica zamiast drewna suszonego – po wyschnięciu może się kurczyć, skręcać i powodować nierówności pod deskami.
- Brak izolacji od betonu lub gruntu – legary nie powinny stale chłonąć wilgoci z podłoża. Stosuje się między innymi podkładki gumowe albo inne przekładki przeznaczone do tego celu.
- Zbyt małe przekroje legarów – oszczędność na materiale może prowadzić do nadmiernych ugięć i niestabilności całej powierzchni.
- Zbyt duży rozstaw legarów – deski mogą uginać się między punktami podparcia, a połączenia będą pracować mocniej niż przewidziano.
- Brak wentylacji pod tarasem – zamknięta, wilgotna przestrzeń przyspiesza rozwój grzybów i gnicie drewna.
- Nieodpowiednie łączniki – elementy mocujące powinny być przeznaczone do zastosowań zewnętrznych i dobrane do drewna oraz warunków wilgotnościowych.
Wentylacja wymaga pozostawienia drogi przepływu powietrza pod deskami i przy krawędziach tarasu. Nie należy szczelnie zamykać przestrzeni, w której może gromadzić się wilgoć. Na gruncie szczególnie ważne jest także stabilne podparcie, odprowadzenie wody i oddzielenie drewna od podłoża.
- Najpierw ustal warunki podłoża, sposób podparcia i przewidywane obciążenia.
- Następnie dobierz przekrój, rozstaw oraz długość legarów z drewna konstrukcyjnego klasy C24.
- Sprawdź wilgotność, suszenie komorowe, impregnację i dokumentację materiału.
- Wykonaj izolację od podłoża oraz zapewnij przepływ powietrza pod konstrukcją.
- Dopiero na przygotowany szkielet dobierz i zamontuj deski tarasowe.
Nota ekspercka: taras jest systemem, a nie samą deską. Dobre drewno konstrukcyjne, właściwy przekrój i klasa C24 nie wystarczą, jeśli legary pozostaną w wodzie lub bez wentylacji. Nawet trwała deska tarasowa może szybko ulec uszkodzeniu, gdy pod spodem pracuje wilgotny i niestabilny szkielet.
