Czerwona cegła ceramiczna z otworami to wyrób z wypalanej gliny, którego drążenia zmniejszają masę własną i poprawiają izolacyjność cieplną. Najważniejsze typy to dziurawka, kratówka oraz sitówka, a rozróżnia się je przede wszystkim po geometrii otworów i wynikających z niej właściwościach konstrukcyjnych.
Dlaczego cegła ceramiczna ma otwory?
Drążenia pozwalają ograniczyć ilość surowca potrzebnego do wykonania elementu, a także zmniejszają jego masę. Pustki powietrzne utrudniają przepływ ciepła przez przegrodę, dlatego cegły z otworami mogą zapewniać lepszą izolacyjność termiczną niż elementy pełne o podobnych wymiarach.
Otwory wpływają jednak nie tylko na ciężar i izolację. Ich kształt, kierunek oraz rozmieszczenie zmieniają sposób przenoszenia obciążeń przez cegłę. Z tego powodu nie każdy wyrób z drążeniami nadaje się do ściany nośnej. Znaczenie mają także parametry konkretnego produktu, w tym deklarowana wytrzymałość na ściskanie.
Rodzaje cegieł z otworami
Nazwy poszczególnych wyrobów odnoszą się do budowy ich wnętrza. Najłatwiej rozróżnić je po kształcie i układzie drążeń:
| Typ cegły | Kształt otworów | Główne zastosowanie |
|---|---|---|
| Kratówka | Małe otwory przelotowe w kształcie rombów | Mury wymagające większej wytrzymałości, w tym wybrane ściany konstrukcyjne |
| Dziurawka | Otwory podłużne lub poprzeczne, często w formie szczelin | Lżejsze mury, przede wszystkim ściany działowe |
| Sitówka | Liczne, równomiernie rozmieszczone kanaliki | Mury, w których potrzebne są dobre właściwości izolacyjne i odpowiednia wytrzymałość |
Jak odróżnić dziurawkę, kratówkę i sitówkę?
- Kratówka ma drążenia o przekroju rombowym, zwykle ustawione prostopadle do podstawy cegły.
- Dziurawka ma otwory podłużne albo poprzeczne, dlatego jej wnętrze przypomina układ większych kanałów lub szczelin.
- Sitówka zawiera wiele drobnych, gęsto rozmieszczonych kanalików przechodzących przez wyrób.
- Geometria otworów wpływa na nośność, masę, izolacyjność oraz sposób wypełniania spoin zaprawą.
W praktyce nazwy nie powinny być stosowane zamiennie. Cegła z otworami rombowymi to kratówka, natomiast określenie „dziurawka” odnosi się do innego układu drążeń. Sitówkę wyróżnia największa liczba drobnych kanalików.
Właściwości techniczne cegieł z otworami
Podstawową zaletą drążeń jest zmniejszenie masy elementu przy zachowaniu zwartego układu ceramicznych ścianek. Dzięki temu mur może być lżejszy, a pustki powietrzne ograniczają przewodzenie ciepła. Izolacyjność akustyczna zależy natomiast nie tylko od samego istnienia otworów, lecz także od masy przegrody, jej grubości, układu warstw i dokładności wykonania.
Wytrzymałość na ściskanie wynika z geometrii cegły, grubości ścianek oraz właściwości konkretnego wyrobu. Kratówka jest kojarzona ze znaczną wytrzymałością, a sitówka łączy gęsty układ kanalików z dobrymi parametrami izolacyjnymi. Dziurawka jest lżejsza, dlatego częściej wykorzystuje się ją tam, gdzie obciążenia są mniejsze.
Otwory wymagają także właściwej techniki murowania. Zaprawa nie powinna bez potrzeby wpadać do kanałów, ponieważ zwiększałoby to zużycie materiału i mogło pogorszyć zakładane właściwości przegrody. Rodzaj zaprawy, sposób jej nakładania oraz ułożenie cegły trzeba dopasować do zaleceń dla danego wyrobu.
Gdzie stosować poszczególne rodzaje cegieł?
W ścianach nośnych należy stosować materiały o parametrach potwierdzonych dla danego obciążenia i układu konstrukcyjnego. Kratówka może być używana w murach wymagających większej wytrzymałości, ale jej zastosowanie nie wynika wyłącznie z samej nazwy. Ostateczny wybór zależy od projektu, grubości ściany, sposobu podparcia oraz obciążeń. Przy wątpliwościach dotyczących ściany konstrukcyjnej potrzebna jest ocena projektanta lub konstruktora.
Dziurawka sprawdza się przede wszystkim w lżejszych przegrodach, zwłaszcza działowych. Mniejsza masa ułatwia wykonanie takiej ściany i ogranicza obciążenie stropu, lecz nie oznacza automatycznie, że każdy wariant nadaje się do dowolnej przegrody. Trzeba uwzględnić także wymagania dotyczące odporności mechanicznej i izolacyjności akustycznej.
Sitówkę można rozważyć tam, gdzie potrzebne jest połączenie licznych kanalików z odpowiednią wytrzymałością. W każdym przypadku należy sprawdzić dokumentację techniczną wyrobu, ponieważ podobnie wyglądające cegły mogą różnić się parametrami i zalecanym sposobem zastosowania.
Najważniejsza zasada jest prosta: kształt otworów pomaga rozpoznać typ cegły, ale o dopuszczalnym zastosowaniu decydują parametry wyrobu oraz obciążenia przewidziane w projekcie.
